Lajme Shqip Wednesday, 11 May 2011 15:28

Tiranë – Në vitin 2000 ne kishim numrin më të ulët të qytetarëve me arsim të lartë, 9 për 100 vetë, ndërkohë që norma europiane kërkon 30 vetë për 100 banorë. Nga kjo kohë nisën përpjekjet për masivizimin e universiteteve.

Tashmë, numri i studentëve krahasuar me vitet ‘90 është trefishuar, por norma europiane ende nuk është arritur.

Arsimi i lartë në Shqipëri e ka zanafillën vonë krahasuar me vendet e tjera. Kjo ka bërë që përqindja e numrit të qytetarëve me arsim të lartë në vitet 90 deri në 2000 të ishte ndër më të ultat në europë, 9 vetë për 100 qytetarë. Këshilli i Europës i vuri kusht Shqipërisë që të arrinte një normë 30 vetë me arsim të lartë për 100 qytetarë. Kështu këto 10 vitet e fundit arsimi i lartë e ka ndryshuar krejt fizionominë.  Në periudhën 1992-2003, filluan shkëmbimet e para të eksperiencave të pedogogëve me vendet perëndimore dhe u krijua një ide më e qartë e stadit ku ndodhej arsimi i lartë dhe se ku ai duhej të shkonte. Në këtë periudhë, filloi të forcohej gjithmonë e më shumë prirja e vjetër për të ndjekur shkollën e lartë, duke rritur presionin për masivizimin e universiteteve. Si pasojë, u hapën disa Institucione të Arsimit të Lartë edhe në rrethe të tjera të vendit. Numri i studentëve filloi të rritej vit pas viti, por masivizimi nuk ishte kthyer ende në fenomen dhe cilësia nuk ishte vendosur ende në pikëpyetje. Edukimi vazhdonte t’i përkiste “elitës”.

Periudha e dytë 2003-2011 karakterizohet kryesisht nga masivizimi. Nëse do të krahasohej me periudhën e mëparshme, mund të vërehet fare lehtë hovi që mori numri i të regjistruarve nëpër universitete. Që në vitin shkollor 2003-2004 bie në sy ritmi rritës më i lartë se në çdo periudhë më të hershme. Në këtë vit u regjistruan 22% më shumë studentë se një vit më parë. Edhe në vitet që pasuan, deri në 2007-n, ritmi ishte i lartë. Në vitet 2007-2008 dhe 2008-2009, rritja ra në nivelet 5% dhe 3%, ndërkohë që viti 2009-2010 shënoi bumin e studentëve që u ulën nëpër auditore. 25% më shumë se sa një vit më parë dhe 3.1 herë më shumë se sa në vitin 1994-1995.

Karakteristika e dytë e kësaj periudhe është lindja e universiteteve private. Kërkesës së lartë për edukim dhe pamundësisë së arsimit publik për ta kënaqur atë, fare natyrshëm nisi t’i përgjigjet sektori privat. Në vitin 2003, u hap universiteti i parë privat në vend dhe që prej asaj kohe, numri tyre ka ardhur gjithmonë në rritje. Në vitin 2005 ne arritën në shifrën 17 banorë me arsim të lartë në 100 qytetarë, sot mendohet të jemi në shifrat 22 qytetarë me shkollë të lartë në 100 banorë. Duhet patur parasysh që kjo përqindje është e ulët, pasi shumica e qytetarëve mbi moshën 50 vjeç janë pa arsim të lartë.