Lajme Shqip Thursday, 11 October 2012 08:26

Prishtinë – Komisionari pёr Zgjerim i BE-sё, Stefan Fule nё njё intervistë ekskluzive për RTK-nё ka hequr dyshimin e Kosova nuk mund t’i plotёsojё kushtet e Komisionit Evropian pёr tё negociuar Marrëveshjen ё Stabilizim Asociimit. “Nuk kam absolutisht kurrёfarё dyshimi se Kosova do jetё nё gjendje qё t’i plotёsojё kёto kushte nё afat relativisht tё shkurtёr. Kur ta bёn kёtё Kosova, atёherё ne do ia prezantojmё mandatin shteteve anёtare tё BE-sё. Vetёm kur shtete anëtare japin dritën jeshile ne mund tё fillojmё me negociata”, ka theksuar Fule.

RTK: Zoti Komisioner ju faleminderit qё jeni me ne. Sot ju keni premtuar se Kosova mund t’i nisё negociatat e Stabilizim Asociimit sapo t’i pёrmbushё prioritetet qё ju i kualifikuat si afatshkurtra. A mund tё thuhet se mund tё ipet drita jeshile pёr nisjen e negociatave sapo tё plotësohen këto kushte dhe se Kosova nuk ka nevojё qё tё pret pёr vitin tjetёr dhe pёr publikimin e pakos sё ardhshme tё zgjerimit nga ky institucion?

FULE: Pёrmbushja e prioriteteve afatshkurtra dhe nisja e negociatave për Marrëveshjen e Stabilizim Asociimit, prekin çështjet duke filluar sundimin e ligjit, admisnistratёn publike, mbrojtjen e pakicave dhe tregёtinё. Natyrisht se nuk ka nevojё qё tё pritet pёr raportin e ardhshëm tё progresit. Mё lejoni qё tё jam i qartё nё njё gjё: natyrisht i takon shteteve anëtare qё nё njё moment tё pajtohen me mandatin qё duhet t’i ipet Komsionit pёr tё negociuar kёtё marrёveshje. Ne ia kemi prezantuar sot shteteve anёtare tё BE-sё raportin dhe kemi thёnё se ёshtё i mundshёm konkludimi i Marrëveshjes sё Stabizilim Asociimit nё mes tё Bashkimit Evropian dhe Kosovёs pa paragjykuar pozitёn e shteteve anёtarё ne lidhje me statusin e Kosovёs. Njёkohёsisht e kemi bёrё tё qartё se shteteve anёtare do ia prezantojmё pёr konsiderim, mandatin pёr negociatae nё momentin kur Kosova i pёrmbushё prioritetet afatshkurtёra. Me vullnetin e mirё dhe pёrkushitmin, nuk kam absolutisht kurrёfarё dyshimi se Kosova do jetё nё gjendje qё t’i plotёsojё kёto kushte nё afat relativisht tё shkurtёr. Kur ta bёn kёtё Kosova, atёherё ne do ia prezantojmё mandatin shteteve anёtare tё BE-sё. Vetёm kur shtete anёtare japin dritёn jeshile ne mund tё fillojmё me negociata.

RTK: A po thoni ju se Komisioni ёshtё nё gjendje tё pёrmbushe premtimet por se gjithçka tani varet nga vullneti politik i shteteve anёtare dhe kur e shtroj kёtё kam parasysh faktin se pesё shtete anёtare nuk e njohin pavarёsinё e Kosovёs?.

FULE: Pritni pak. Po flitni pёr tё njetat shtete anёtare qё e kanё inkurajuar Komisionin Evropian qё tё nisё punёn nё pёrpilimin e Studimit tё Fizibilitetit.

RTK: A keni frikё se vullneti politik mund tё pengojё nisjen e negociatave?

FULE: Absolutisht jo. Pёrse do kisha frikё. Ka ekzistuar koncenzusi pёr nisjen e Studiimit tё Fizibilitetit. Konkluzionet e Studimit tё Fizibilitetit janё shumё tё qarta. Qёndrimi i Komisionit Evropian ёshtё i qartё, korniza ligjore ёshtё e qartё dhe shpresoj se shtetet anёtare do jenё tё gjendje qё kur tё vie moment tё fokusohen nё substancё, e cila nё tё vёrtetё ёshtё prioritet. Dhe jo, nuk kam frikё.

RTK: Do tё thotё se Brukseli ёshtё i gatshёm nё tё njejtin moment kur Prishtina tё jetё e gatshme?

FULE: Brukseli po thotё qartё se kjo gjё ёshtё e mundshme, Komisioni Evropian thotё se kjo gjё ёshtё e mundshme. Tani po presim Kosovёn qё t’i pёrmbushё kushtete nga katёr lёmitё e pёrmendura dhe pastaj mandati pёr negociim shkon tek vendet anёtare, dhe kur vendet anёtare japin dritёn jeshile ne i fillojmё negociatat. Kёshtu janё pёrcaktuar rregullat e lojёs qё nga fillimi.

RTK: Fundi i procesit ёshtё nёnshkrimi pёrfundmitar dhe formalizimi i raporteve kontraktuale nё mes tё kryeqytetit tё njё shteti aspirues dhe 27 sheteve anёtare te BE-sё. A mund tё premtoni se i tёrё procesi do jetё identik sikur proceset nёpёr tё cilat kanё kaluar tё gjitha shetetet tjera tё rajonit?.

FULE: Pёrse do e bёja atё?

RTK: Pёr shkak tё shembujve nga secili shtet i Ballkanit Perendimor.

FULE: Po, por kjo ishte para Traktatit tё Lisabonёs. Ky Traktatat ka instrumente tjera prandaj nuk po e premtoj. Ne po flasim pёr Marrёveshjen e Stabilizim Asociimit, po flasim pёr mundёsinё qё tё konkludojmё kёtё Marrёveshje. Mendoj se ka ardhurё koha qё Kosova t’i plotёsojё katёr kushtet dhe pastaj sё bashku tё negociojmё MSA-nё.

RTK: Dhe ta konkludojmё dhe ta nёnshkruajmё?…

FULE: Po Natyrisht. Ta konkludojmё dhe ta nёnshkruajmё.

RTK: Me 27 shtete anёtare tё BE-sё?

FULE: Kёtё do ia lija vendeve anёtare se si do vendosin. Pas miratimit tё Traktatit tё Lisabonёs tani kemi instrumente tё ndryshme rreth asaj ku dhe nё ç’mёnyrё Bashkimi Evropian mund tё konkludojё marrёveshjet ndёrkombёtare. Nuk dёshiroj qё tё paragjykoj se si do pёrfundoj ky proces. Kjo i takon vendeve anёtare.

RTK: Pёrse po flisni pёr paragjykime nёse e keni opinionin legal sipas tё sё cilit nuk ekzistojnё pengesat ligjore pёr nёshkrimin e marrёveshjeve ndёrkombёtare nё mes tё Kosovёs dhe Bashkimit Evropian. Nёse keni parasysh kёtё definicion pёrse nuk mund tё premtoni se MSA-ja do nёnshkruhet nё formёn identike sikur se e ka bёrё secili shtete tjetёr i Ballkanit Perёndimor?

FULE: Ju po mё shtyeni qё une tё them se ne po i ndajmё shetet anёtare.

RTK: Unё po i referohem asaj çfarё kanё bёrё tё gjitha shtetet tjera tё Ballkanit Perёndimor.

FULE: Tani ne po sillemi nё qark. Une po ju them se MSA-tё e mёparshme janё negociuar dhe nёnshkruar para ratifikimit dhe hyrjes nё fuqi tё Traktatit tё Lisabonёs. Bashkimi Evropian dhe vendet anёtare tani kanё instrumente tjera nё dispozicion. Jam i sigurtё se vendet anёtare do e marrin vendimin e drejtё.

RTK: Pёrse po tentoni t’i shmnageni impaktit politik?

FULE: Me gjithё respektin pёr ju. Gjёja mё e rёndёsishme ёshtё ekzistenca e MSA-sё nё mes tё Kosovёs dhe neve. Dhe sёrish, do ia lё vendeve anёtare tё BE-sё se çfarё do zgjedhin nga instrumentet qё dalin nga Traktati i ri, i cili nuk ka ekzistuar kur ёshtё negociuar me vendet tjera siç janё Bosnja e Hercegovina dhe tjerat. Nuk dua qё kosovarët tё shqetёsohen rreth asaj se nuk ka qartёsi dhe nuk dihet se çfarё do ndodhё pas tre vjetёve apo dy vjetёve. Unё nuk e di se kur do jemi nё gjendje qё t’i pёrmbyllim negociatat. Mund t’ju them njё gjё. Ekziton pёrkushtimi pёr nisjen e negociatatve tё MSA-sё me Kosovёn. Ne jemi gati pёr kёtё gjё. Ka katёr kushte qё Kosova duhet t’i pёrmbushё para fillimit, e ky ёshtё rast edhe pёr disa vende tjera tё Ballkanit perёndimor. Ka shumё punё para nesh oprandje tё fillojmё me punё.

 

RTK: Nёse i lёjmё anash modalitetet dhe çёshtjet teknike, a mund tё themi se pёrundimi do jetё i njejtё, pavarёsisht sё nё ç’mёnyrё do konludohet procesi i MSA-sё. A mund tё themi se Kosova do ketё statusin e njejtё dhe do hyjё formalisht nё raporte kontraktuale me Bashkimin Evropian njёjtё sikur vendet tjera tё Ballkanit Perenidmor?

FULE: Sёrish po sillemi nё tё njejtin qark dhe unё jam pёrgjigjur nё atё pytje andaj nuk do e pёrsёris.

RTK: Nё dokumente e publikuara sot ekzston fjalia qё i referohet nevojёs sё noralizimit tё raporteve nё mes tё Serbisё dhe Kosovёs dhe kjo fjali ёshtё identike nё pjesёn e Kosovёs dhe atё tё Serbisё. Pёrse njё kёrkesё e kёtillё i drejtohet Kosovёs duke pasur parasysh se Kosova nuk ka problem me integritetin territorial tё Serbisё apo me shtetёsinё e Serbisё. Pёrse kjo i imponohet Prishtinёs?

FULE: Me gjithё respektin, por nё raportet e progresit ne nuk imponojmё asgjё. Ne po flasim pёr dialog ku marrin pjesё Beogradi dhe Prishtina dhe me ndihmёn e pёrfaqёsueses sё lartё tё BE-sё. Ata marrin pjesё nё pozitё tё barabartё dhe tё dyjave i drejtohemi me apelin e njejtё – qё tё janё konstruktive gjatё bisedave.

RTK: Por, kjo nuk ёshtё kusht pёr Kosovёn. Ky kusht ka tё bёjё pёr nisjen e negociatave tё anёtarёsimit nё mes tё Beogradit dhe Brukselit. Ndёrsa definicioni i njejtё qё figuron tek tё dy vendet ёshtё nё vijim “pёrmirёsimi i dukshёm dhe i qёndrueshёm i raporteve nё mes tё Kosovёs dhe Serbisё ёshtё i nevojshmё nё mёnyrё qё tё dytё mund tё vazhdojnё nё rrugёtimin e tyre drejt BE-sё”.

FULE: Ne po flasim pёr fazёn e ardhshme tё dialogut nё mes tё Beogradit dhe Prishtinёs dhe apeli tё cilit ju i referoheni ka tё bёjё me kёtё gjё. Sa i pёrket nisjes sё negociatave tё anёtarёsimit me Serbinё, Kёshilli i Dhjetorit ishte shumё i qartё. Flitet pёr pёrmirёsimin e qёndrueshem dhe tё dukshёm tё raporteve me Kosovёn. Keni tё drejtё kёtu sepse ne kemi folur pёr bashkёpunimin rajonal, pёr impementimin e marrёvshjeve tё arritura, kishte progres sё fundёmi nё disa çёshtje. Ne gjithashtu flasim pёr nevojёn pёr marrёveshje qё kanё tё bёjnё me telekomunikacion, me energjetikё dhe tё tjera. Kur Serbia t’i plotёsojё kёto kushte, Komisioni do ia raportojё vendeve anёtare dhe vendet anёtare tё Bashkimit Evropian vendosin pёr hapjen e negociatave tё anёtarsimit.

RTK: Procesi i pёrmirёsimit tё raporteve ka njё qёllim pёrfundimtar dhe ju sot nё konferencё pёr shtyp e qartёsuat se kjo do tё thotё normalizimi i plotё i raporteve nё mes tё Kosovёs dhe Serbisё. A mund tё na spjegoni shkrutimisht se çfarё nёnkupton kjo. Çfarё duhet tё bёjё Beogradi e tё konsiderohet se nё plotёni i ka normalizuar raportet me Prishtinёn?

FULE: Tё dyjat nё Bashkimin Evropian pa e bllokuar njera tjetrёn.(LajmeShqip.com)